Mardin'de 24 Yerel Üzüm Çeşidi Gen Bahçesinde Korunuyor
Mardin'de yöreye özgü üzüm çeşitlerini korumak amacıyla kurulan gen bahçesinde 24 farklı tür yetiştiriliyor. Uzmanlar, eksik olan 4 çeşidi de sisteme dahil etmek için çalışmalarını sürdürüyor.
Mardin, sahip olduğu 34 bin 777 hektarlık bağ alanı ile Türkiye genelinde Manisa'dan sonra ikinci sırada yer alıyor. Yıllık 113 bin 142 tonluk üzüm üretimiyle ise Türkiye beşincisi konumunda bulunan kentte, bağcılık faaliyetleri büyük oranda kurak ve kıraç arazilerde gerçekleştiriliyor. Bölgenin hem tarımsal hem de kültürel mirasının temel taşlarından biri olan yerel üzüm çeşitleri, geleneksel ürünlerin üretimi ve bağcılık kültürünün devamlılığı açısından kritik bir öneme sahip.
Haberler.com'da yayınlanan habere göre, İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, bu zenginliği güvence altına almak için 11 dekarlık bir alanda Damızlık ve Gen Bahçesi kurdu. Zamanla 20 dekara genişletilen bu bahçede; mazruna, kerküş, karfoki, zeyti, zeynebi, kerklav ve şıtvin gibi türlerin de aralarında yer aldığı 24 farklı üzüm çeşidi koruma altına alındı. Bahçenin kuruluş amaçları arasında kente has üzüm çeşitlerinin muhafaza edilmesi, modern terbiye tekniklerinin uygulamalı olarak gösterilmesi ve sağlıklı fidan üretimiyle bağ alanlarının geliştirilmesi yer alıyor.
İl Tarım ve Orman Müdürü Ender Muhammed Gümüş, bölgedeki zorlu doğa koşullarına rağmen bağcılığın üreticiler için temel geçim kaynaklarından biri olduğunu belirtti. Bakanlığın destekleriyle yürüttükleri çalışmaların, kültürel mirası gelecek nesillere aktarmayı hedeflediğini ifade eden Gümüş, uzman ekiplerin mahalle mahalle gezerek 28 yerel çeşitten 24'ünü tespit edip bahçeye kazandırdıklarını aktardı. Gümüş, “Amacımız, bir taraftan damızlık materyali hazır bulundurmak ve çiftçilerimizin ihtiyaç duyduğu anda üretime geçebilmesini sağlamak, diğer taraftan bahçemizde üretimini yaparak bu çeşitleri gelecek nesillere sağlıklı şekilde aktarmak. Burada sofralık ve şıralık olarak yetiştirilen üzümlerimiz var” değerlendirmesinde bulundu.
Bölgedeki üreticilere yönelik desteklerin sürdüğünü vurgulayan Gümüş, Bakanlık, Valilik, Büyükşehir Belediyesi ve GAP Bölgesel Kalkınma İdaresi iş birliğiyle telli terbiye sistemine geçiş projeleri uyguladıklarını söyledi. Üzüm sıkma makinesi, sırt pulverizatörü ve budama makinesi gibi teknik ekipmanların çiftçilere yüzde 75 hibeyle ulaştırıldığını hatırlatan Gümüş, binlerce yıllık bağcılık geleneğini hak ettiği konuma taşımayı amaçladıklarını sözlerine ekledi.
Ziraat Yüksek Mühendisi Erdal Homan ise 28 yerel çeşidi belirlemek için 3 yıl önce teknik ekiplerle kapsamlı bir çalışma başlattıklarını ifade etti. Bazı türleri bulmakta zorlandıklarını dile getiren Homan, “Bulduklarımızı da alıp değerlendirdik. Şu anda da damızlık bahçemizde bu gen kaynaklarını korumaya yönelik çalışmalarımız devam ediyor. Diğer dört çeşidi de bulup en azından Mardin’de yerel isimleriyle bilinen 28 üzüm çeşidini bahçede toplamak istiyoruz. Gen bankası oluşturmayı, ilerleyen süreçte burada üreteceğimiz fidanlarla üreticilerimize üzüm çeşitlerini sahada göstermeyi ve üretimi artırmayı hedefliyoruz” diye konuştu.
Bölgedeki çeşitliliğin korunmasının büyük bir potansiyel barındırdığını kaydeden Homan, üzümün dağlık alanlar dahil kentin her noktasında yetişebildiğini vurguladı. Aşılı fidan üretimiyle yerel çeşitleri çiftçilerle buluşturarak üretim miktarını artırmayı hedeflediklerini belirten Homan, gen kaynaklarını koruyarak bu zenginliği üreticilere kazandırmaya devam edeceklerini belirtti.
TürkAta Haber Ajansı
Isparta Şehir Gündemi