İsrail Seçiminde Netanyahu ve Eisenkot Değerlendirmesi
İsrail'de 7 Ekim 2023 sonrası ilk genel seçim öncesi hukukçu Yunus Emre Erdölen ve İsrail uzmanı Dr. Remzi Çetin, anketlerdeki tabloyu ve olası senaryoları değerlendirdi.
İsrail, 7 Ekim 2023'te başlayan Gazze savaşı sonrasında ilk kez genel seçimlere gidiyor. 120 üyeli Knesset'teki güç dağılımını belirleyecek olan 7,3 milyon seçmen sandık başına çağrıldı. Hükümet kurabilmek için 61 milletvekili desteği şart koşulurken, seçim barajı yüzde 3,25 olarak belirlendi. Yarışta Başbakan Binyamin Netanyahu ile eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot'un blokları öne çıkıyor.
Cumhuriyet'te yayınlanan habere göre, hukukçu Yunus Emre Erdölen, son anketlerin Netanyahu ittifakına 48-50, Eisenkot'un liderliğindeki muhalefete ise 52-54 sandalye verdiğini aktardı. Erdölen, her iki tarafın da tek başına hükümet kuracak çoğunluğa ulaşamadığını vurgulayarak, "Netanyahu ve ittifakı, son anketlere göre 48-50 sandalye alıyor. Eisenkot'un başını çektiği Siyonist muhalefet ise 52-54 sandalyede gözüküyor. Her iki blok da tek başına hükümeti kuracak çoğunluğa, 61'e ulaşamıyor. Böyle olunca akıllara, daha çok Arap vatandaşların oy verdiği iki farklı blok geliyor. Bu blokların 14-15 milletvekili çıkarmaları bekleniyor. Ancak bu bloklarla kimse ittifak kurmak istemiyor zira işbirliği yapanlar 'ülkeyi Araplara satmakla' suçlanabiliyor" ifadelerini kullandı. Erdölen, Eisenkot'un Arap partilerle koalisyon yapmayı reddettiğini de hatırlattı.
Mevcut siyasi tabloda yeniden seçime gidilme ihtimalinin yüksek olduğunu belirten Erdölen, azınlık hükümeti kurma olasılığının İsrail siyasetinde tabu olarak görüldüğünü savundu. Arap seçmen desteğinin muhalefet için kritik olduğunu ancak Eisenkot'un bu desteği alacak bir söylem geliştiremediğini ifade eden Erdölen, Netanyahu'nun stratejisinin seçimi kaybetse bile art arda seçimlere giderek muhalefeti 'Araplarla konuşmakla' suçlamak üzerine kurulu olduğunu öne sürdü. Erdölen, "Makul İsraillerin en büyük beklentisi, Arapların muhalefete destek vermesi veya muhalefetin Arapların desteğiyle azınlık hükümeti kurması. Azınlık hükümeti, güvenoylamasına katılanların çoğunluğunun onayıyla ortaya çıkıyor. Arapların güvenoylamasına katılmadığı durumda da aritmetik olarak azınlık hükümeti kurulabiliyor. Ancak bu bile İsrail için çok olağandışı bir durum olur. Çünkü Arapların bir şekilde hükümette olması büyük bir tabu olarak görülüyor. Ayrıca Eisenkot sağcı, Filistin konusundaki politikalarında büyük bir fark yok. Sadece Batı Şeria konusunda biraz daha ılımlı. Bu yüzden de Arap seçmeni arkasına alabilecek, barış söylemi kurabilecek düzeyde yetenekli biri değil. Bu yüzden Netanyahu'nun hesabı, seçimi kaybetse bile 2021-2022'de olduğu gibi art arda bir sürü seçime gitmek. Hükümetin kurulamadığı bir ortamda muhalefeti 'Araplarla konuştular' diye suçlamak. Bu daha olası gözüküyor" dedi.
İsrail uzmanı Dr. Remzi Çetin ise seçim sonrası Netanyahu'suz bir formülün hayata geçmesinin zor olduğunu dile getirdi. Çetin, Netanyahu'nun kendini '7 Ekim Savaşı'nın kahramanı' olarak konumlandırdığını ve sürecin onun için bir güvenoyu referandumuna dönüştüğünü belirtti. Çetin, "Netanyahu bloğunun her ne kadar oy kaybettiğini görsek de ben seçim sonrası net bir şekilde Netanyahu'suz bir formülün olabileceğini düşünmüyorum. Yılların siyasi kurdu olan Netanyahu, '7 Ekim Savaşı'nın kahramanı' olarak kendini gösterdiği için bu seçimler onun ve politikalarının da güvenoyu referandumuna dönüşmüş vaziyette. Benim için önemli olan Netanyahu'nun seçim öncesi değil, seçim sonrası eylemleri ve koalisyon ortağı arama telaşı olacak ve bu nedenle sonuç ne olursa olsun Netanyahu'nun İsrail siyasetinden birdenbire kaybolacağı kanaatinde değilim. Aksine, kendisinin olmadığı hiçbir siyasi formülün işlemeyeceği izlenimini yaratmak için elinden geleni yapacaktır. İsrail'de Netanyahu olduğu müddetçe Türkiye ile ilişkilerin kısa vadede normalleşmesi mümkün değil. 7 Ekim öncesi Türkiye ve İsrail arasında 'Netanyahu'ya rağmen' bir normalleşme süreci başlamıştı; ancak 7 Ekim sonrası aynı durumun yaşanması mümkün değil. Türkiye'nin Gazze soykırımının üzerine Netanyahu ile bir araya gelemeyeceği gibi ilişkilerin eski günlere dönmesinin ihtimali yok" şeklinde konuştu.
TürkAta Haber Ajansı
Isparta Şehir Gündemi